728x90 AdSpace

Türk Kozmolojisi

İçerik Nuray Bilgili'ye aittir. 2015
12 Eylül 2015 Cumartesi

Türk Uygur Mani Dini Tasvirleri

Çok değerli Emel Esin’e göre Mani dini Türklere batıdan gelmişti. Mani dini 3. yy.’dan itibaren gelişmeye başlamıştı. Mani’nin kurduğu bu din Budizm ve Hıristiyanlık karışımı bir dindi. Beş-Balık Turfan’da hakim olan Basmıl Türkleri 720 yılında Manici olmuştu. Mani dini Türkler tarafından Çin’e tanıtıldı fakat orada yerleşemedi. Uygur Türkleri 762 yılında bu dine girdiler. Mani dini Budizmden de fazla insanı hayat çekişmesinden uzaklaştırıp barışa teşvik ediyordu. Mani insanları ve hayvanları öldürmeyi yasaklıyor, hatta çiçek koparmaya bile izin vermiyordu. Uygurların Orhun Nehri kıyılarında kurdukları Karabalasagun şehrinde bir abide de şunlar yazılıydı: “ Bu şehir sıcak kan içme adetini bıraktı ve pirinç pişirme adetine kavuştu. Artık bu şehirde kimse öldürülmeyecek ve herkes iyiliğe teşvik edilecektir.” (Türklerde Maddi Kültürün Oluşumu s. 278, Emel Esin)

Bahaeddin Ögel’e göre; Karabalasagundaki Uygur yazıtlarına göre Bögü Kağan: “Kabarma veya boya ile yapılan şeytan resimlerini yırtınız ve kırınız” demişti. Bu doğrudan doğruya Uygurların inandıkları eski Türk dinine karşı yapılmış bir hücumdu. Yine Bögü Kağan: “Bu memleket , sıcak kan içicilik gibi, barbar adetlerini bırakarak, sebze ile beslenen bir ülke haline dönsün.” demişti. Tüm bu dini emirler Uygurların savaşçılığını azaltmıştı. Fakat ilim, sanat ve ticaret yönlerini geliştirmişti. Mani dini Uygurları hareketsizliğe, et yememeye, insan öldürmemeye zorluyordu. Zamanla bu durum Uygurları gevşetti, cesaret ve savaşçılıklarını da köreltti. Bu dinin büyük koyun, sığır ve at sürülerine sahip Uygurları, ne derece et yemeden alıkoyabildiği de şüphelidir. (Türk Kültürünün Gelişme Çağları 2. S. 70, Bahaeddin Ögel)
























  • Blogger Yorumları
  • Facebook Yorumları

0 yorum:

Item Reviewed: Türk Uygur Mani Dini Tasvirleri Rating: 5 Reviewed By: Türk Asya