728x90 AdSpace

Türk Kozmolojisi

İçerik Nuray Bilgili'ye aittir. 2015
6 Eylül 2015 Pazar

Doğu Türkistan Bezeklik Mağarasında bulunmuş Atlı Alp Çizimi. 9-10. yy. Kağıt üzerine mürekkep.

Doğu Türkistan Bezeklik Mağarasında bulunmuş Atlı Alp Çizimi. 9-10. yy. Kağıt üzerine mürekkep. 



Alp'in atının beyaz bir savaş atı olduğu görülür. Atın kuyruğu Türk savaş atlarında olduğu gibi düğümlüdür. Savaşa gitmeden önce Alp'lar atlarının kuyruğunu düğümlerdi. Eğer savaşta ölürlerse, atın kuyruğunun düğümü çözülür ve kesilirdi. Kesilen bu at kuyruğu, Alp'ın mezarının başına Tuğ şeklinde asılırdı. Bazende kuyruk saç örgüsü gibi örülürdü. Alp savaşta ölürse, örgüler yas alameti olarak çözülür ve kesilirdi. Aynı ritüeli ölen Alp'ın eşi de yapardı. Alp'ın eşi Türklere özgü örgülü saçlarını çözer ve keserdi. Atın kuyruğunun kesilmesi işlemine "Dullama" adı verilir. Türklerde At Alp'in eşi sayılırdı. Yani At bir anlamda "Dul" kalmış sayılırdı. Aynı şekilde ölen eş için saçlarını kesen kadın da "Dul" sayılırdı. 

Çizimdeki Türklere özgü diğer bir özellik, Alp'in elinde "Türk Ant Kadehi" tutmasıdır. Ant Kadehini eril sayılan sağ eliyle tutar. Kadınlar ise sol eliyle tutardı. Bu sahnede savaşa giden Alp, elinde "Hayat Suyu" ya da "Can Suyu" düşüncesi bağlamında, "Ölümsüzlük Şarabı" ya da bu çağdaki tabiri ile "Şehadet Şerbeti" taşır. Oğuz Alp'ları ellerinde şarap dolu olan Ant Kadehleri ile birlikte, ayakta gömülürdü. Mezar kurganlarının başına, yine ellerinde Türk Ant Kadehi tutar vaziyette heykelleri yapılırdı. 

Çok değerli Emel Esin'e göre; Alp hayatı boyunca "İnsan Üstü" kahramanlıklar göstermekle yükümlüydü. Bu şekilde Alp, insanlık seviyesinin üstüne çıkar ve ölümünden sonra da gökyüzünde, göksel Tanrıların yanında yer alırdı. 

Alp, Kaşgarinin "Batrak" adını verdiği kenarı dişli bir bayrak tutar. Bu Batraklar ongun hayvanın yerleştiği ruhu temsil eder. Türk bayraklarının üzerindeki Ongun hayvanlar Kurt, Kartal, Boğa, At gibi hayvanlardır. Bu Batrakta Kurt Dişli-Ağızlı ya da Kurt-Ejder ağızlı Batrak olarak bilinir. 

Giyimi Türklere özgüdür.  Türk Çizmesi ve Çakşır giymiştir. Kılıç ve kemer kuşandığı da görülür. Alp'ın çakşır'ının üzerinde yin-yang ya da Türkçe Yaruk-Kararıg işareti vardır.  Alp'ın Tulgasının üzerinde "sorguç" takılı olduğu görülür. Sorguç, Türklerin kutlu bildiği yırtıcı kuşların türylerinden oluşurdu. Bu gelenek Osmanlı döneminde de devam etmiştir. (24 Oğuz Boyunun Ongun Kuşları, 24 Yırtıcı Kuştur)

Atının boynunda Kaşgarinin "Bekçem" adını verdiği At kuyruğu ya da "Kotuz" kuyruğu asılıdır. Alp'ın bir önceki atı savaşta ölürse atın kuyruğu kesilip diğer atın boynuna asılırdı. 

Nuray Bilgili..
  • Blogger Yorumları
  • Facebook Yorumları

0 yorum:

Item Reviewed: Doğu Türkistan Bezeklik Mağarasında bulunmuş Atlı Alp Çizimi. 9-10. yy. Kağıt üzerine mürekkep. Rating: 5 Reviewed By: Türk Asya